Cultuurverschillen Japan: gekke regels en gewoontes (met peuter)

Wat is er anders in Japan dan thuis in Nederland? Alles wat wij leerden met een peuter en een buggy

Japan voelt soms als een andere planeet. Een hele fijne planeet, dat wel! Wij reizen in oktober 2026 drie weken door Japan met mijn vriend en ons zoontje Aveiro van bijna 2. Met de buggy, met het openbaar vervoer en zonder taxi’s (geen kinderzitje). Zo zie je de cultuurverschillen van heel dichtbij.

Sommige Japanse regels voelen in het begin echt gek. Waarom staat er nergens een prullenbak? Waarom is het muisstil in een volle trein? In deze blog zet ik alle cultuurverschillen tussen Japan en Nederland op een rij, met onze eigen ervaringen en tips voor reizen met een peuter. Lees snel verder!

Benieuwd naar onze hele route? Lees dan onze Japan roadtrip van 3 weken met een peuter.

Laatst bijgewerkt: 25 oktober 2026

Onderweg: trein, bus en roltrap

De stadsbus in Kyoto: achterin erin, voorin eruit

Onze eerste busrit in Kyoto was even zoeken! In Nederland stap je voorin in en check je meteen in. In de stadsbus van Kyoto gaat het precies andersom. Je stapt achterin of in het midden in en doet bij het instappen helemaal niks. Geen kaartje, geen pasje. Pas bij het uitstappen loop je naar voren, langs de chauffeur, en daar betaal je of tik je met je IC-kaart (zoals ICOCA of Suica). Binnen de stad betaal je een vast tarief, hoe ver je ook rijdt.

Met de buggy betekent dat: inklappen als het druk is, en tijdens het rijden alvast een beetje naar voren schuiven als je halte eraan komt. Meer over bussen en onze buggyroutes lees je in Kyoto met kind.

Stil in de trein: niet bellen, telefoon op ‘manner mode’

In een Japanse trein is het opvallend stil. Mensen bellen niet, praten zachtjes en zetten hun telefoon op ‘manner mode’ (de stille stand). Bellen doe je op het perron.

Netjes in de rij op het perron

Op het perron staan lijnen of pijlen op de grond waar de deuren komen. Daar ga je in een rij staan, en als de trein komt laat je eerst iedereen uitstappen. Geen gedrang zoals bij een volle Nederlandse sprinter!

Roltrap: links staan in Kyoto en Tokyo, rechts in Osaka

Dit vind ik echt een van de grappigste verschillen. In Tokyo en Kyoto ga je op de roltrap links staan, zodat haastige mensen rechts kunnen lopen. In Osaka is het precies andersom: daar sta je rechts. Let op: op veel stations vragen ze tegenwoordig om op de roltrap stil te staan en niet te lopen, vanwege de veiligheid. Met een buggy pak je sowieso liever de lift, die vind je bijna overal. Lees meer in Osaka met kind.

Let op met een buggy: op alle roltrappen staat een verbodsbord voor buggy’s. Je moet dus verplicht met de lift, en die is soms nogal zoeken. Tip: kijk op de borden naar het liftsymbool (エレベーター) of check de stationsplattegrond, en plan wat extra tijd in bij overstappen.

Wachten op groen, ook als er niks aankomt

In Nederland steken we nogal snel over als het rood is en er geen auto komt. In Japan wacht iedereen netjes op groen, ook om middernacht op een leeg kruispunt. Doe dat ook, zeker met kinderen erbij.

Eten, drinken en afval

Niet lopend eten of drinken op straat

Een ijsje op straat of een broodje in de hand tijdens het lopen? In Japan doe je dat liever niet. Je eet en drinkt niet al lopend op straat. Koop je iets bij een kraampje of een konbini, dan eet je het op bij de kraam, op een bankje of bij de winkel zelf. Op marktjes zoals Nishiki Market staan er vaak bordjes die dit vragen.

Weinig prullenbakken: je neemt je afval mee

Ik dacht eerst dat ik ze over het hoofd zag, maar er zijn in Japan echt maar weinig openbare prullenbakken. En toch is het nergens vies! Japanners nemen hun afval gewoon mee naar huis of naar het hotel. Je vindt prullenbakken vooral bij konbini, op stations en naast drankautomaten (alleen voor flesjes en blikjes).

Konbini-cultuur: onze dagelijkse smoothie bij 7-Eleven

De konbini (7-Eleven, Lawson, FamilyMart) is in Japan veel meer dan een supermarktje. Je haalt er ontbijt, onigiri, warme snacks en koffie, en je pint er geld. Ze zijn bijna overal en vaak 24 uur open.

Ons vaste ritueel: elke dag een smoothie bij 7-Eleven. Je pakt een bekertje uit de vriezer, betaalt, en de machine maakt hem vers voor je. De acai-smoothie is onze favoriet. Elke dag opnieuw!

Per persoon een drankje, en soms zelfs eten voor de baby

Dit had ik van tevoren echt niet verwacht! In Kyoto moet je in heel veel cafés en restaurants per persoon minstens één drankje bestellen. Doe je dat niet, dan mag je niet blijven zitten en krijg je je bestelling mee als to go. Even samen op een terrasje iets delen zit er dus niet in.

In Nara gingen we nog een stapje verder. Daar kwamen we in een restaurant waar je zelfs voor Aveiro iets moest bestellen: één bestelling per persoon, ook voor kleine kinderen. Reken er dus op dat een kleintje soms als volwaardige gast meetelt.

Geen fooi, en geld in het bakje

Fooi geven is in Japan niet gebruikelijk. Goede service hoort er gewoon bij. Bij het afrekenen zie je vaak een klein bakje of schaaltje op de toonbank. Daar leg je je geld of pinpas in, en daar krijg je ook je wisselgeld in terug. Je geeft het dus niet rechtstreeks in de hand.

Oshibori en ‘itadakimasu’

In bijna elk restaurant krijg je een oshibori: een warm of koud vochtig doekje om je handen schoon te maken. Ideaal met een peuter aan tafel! Gebruik het voor je handen, niet om je gezicht of de tafel mee af te vegen. Voor het eten zeggen Japanners ‘itadakimasu’ (een soort ‘eet smakelijk’ en ‘dank je wel’ in één), en na het eten ‘gochisousama deshita’. Aveiro roept inmiddels iets wat erop lijkt, en daar wordt de bediening altijd heel blij van.

Thuis, toilet en onsen

Schoenen uit, en aparte wc-slippers

In huizen, ryokan, sommige restaurants en tempels trek je je schoenen uit. Vaak zie je een verhoogde instap (de genkan) of een rij slippers staan. In het toilet staan soms aparte wc-slippers. Die trek je alleen aan in de wc, en je laat ze daar ook weer achter. Loop er dus niet mee de kamer in, dat is echt een klassieke toeristenfout.

Hightech toiletten

De Japanse toiletten zijn een belevenis op zich. Verwarmde bril, sproeiers, een föhnfunctie en soms zelfs een knopje met een geluidje (een soort kabbelend water) voor je privacy. Druk dus niet zomaar op alle knopjes terwijl je nog staat!

Tatoeages en de onsen

In een onsen (warmwaterbron) ga je bloot in het water, nadat je je eerst grondig hebt gewassen bij de douchekrukjes. Tatoeages zijn een gevoelig punt: veel onsen en badhuizen weigeren gasten met tatoeages, omdat die van oudsher met de yakuza werden geassocieerd. Steeds meer plekken zijn wel ’tattoo friendly’ of staan een kleine tattoo toe als je hem afplakt met een sticker. Check het altijd vooraf, of kies een privé-onsen (kashikiri), wat met een peuter sowieso relaxter is.

Beleefdheid en omgangsvormen

Buigen in plaats van een hand

Japanners buigen bij begroeten, bedanken en afscheid nemen. Als toerist hoef je dat niet perfect te doen, een klein knikje met je hoofd wordt altijd gewaardeerd.

Neus snuiten in het openbaar is onbeleefd

Dit vond ik best lastig met een verkouden peuter! Je neus snuiten in het openbaar wordt in Japan als onbeleefd gezien. Snuiten doe je even apart of op het toilet. Snuffen is juist wel normaal. Veel Japanners dragen een mondkapje als ze verkouden zijn, uit beleefdheid naar anderen.

Stilte en netheid overal

Wat ons het meest opvalt: Japan is stil en schoon. Mensen houden rekening met elkaar, praten zachtjes, ruimen hun eigen spullen op en laten een plek achter zoals ze hem aantroffen. Na een paar dagen ga je zelf ook zachter praten.

Japan is super kindvriendelijk

Al die regels klinken misschien streng, maar Japan is juist ontzettend kindvriendelijk. Je vindt bijna overal schone babyrooms met verschoontafels, een plek om te voeden en vaak een heetwaterautomaat. In restaurants krijg je vaak een kids chair of kinderbestek, soms zelfs zonder dat je erom vraagt.

En mensen zijn ontzettend lief voor Aveiro. Vooral in de metro, trein en bus lacht en zwaait hij naar iedereen, en dat vinden ze vaak super leuk: ze zwaaien terug of geven hem een high five of een boks. Dat is misschien wel het leukste aan reizen met een kind: door Aveiro krijg je zo snel contact met de lokale mensen. Overal hoor je “kawaii!” (かわいい), wat in het Japans “schattig” betekent.

Speelplekken waar je kindje even los kan gaan

Japanse warenhuizen en winkelcentra hebben vaak een speelhoek, en dat is goud waard tussen het sightseeing door. Bij Takashimaya hebben we zelf gespeeld, de andere plekken hebben we voor je opgezocht:

• Dear Kids Square (Bornelund), Takashimaya Kyoto, 5e verdieping. Onze dikke aanrader! Aveiro heeft hier heerlijk gespeeld met de speelkeukentjes en de ballen. Er is een handige plek om luiers te verschonen, je kunt je kindje eten geven in een Tripp Trapp en er zijn hokjes voor borstvoeding. Gratis en je hoeft niet te reserveren. Takashimaya ligt op de hoek van Shijo-Kawaramachi.
• AEON Mall Kyoto Katsuragawa, 3e verdieping. Twee gratis speelplekken: een zachte speelhoek voor 0 tot 2 jaar en een houten speelplek met trapjes en glijbanen naast de foodcourt, met een babyroom ernaast. Je komt er met de JR-trein, het station is Katsuragawa.
• The Kids in Daimaru Kyoto, 6e verdieping. Een betaalde speelruimte, handig als je toch in het centrum bent.
• Kids Plaza Osaka (Ogimachi). Een kindermuseum waar je kindje echt mag spelen en ontdekken. Kinderen tot 3 jaar zijn gratis, volwassenen betalen entree.
• Asobi no Sekai, Grand Front Osaka (Umeda). Een betaalde speelhal om te klimmen en te rennen, met een babyroom met warm water. Via de ondergrondse gangen kom je er droog.
• Kodomo Kosodate Plaza in Osaka. Elke wijk heeft er een: kleine, gratis buurtspeelruimtes voor kleintjes. Ze zijn op maandag dicht.

Openingstijden en prijzen veranderen weleens, dus check even de site van de plek voordat je gaat.

Tips voor reizen met een peuter in Japan

Hoe combineer je al die Japanse regels met een energieke peuter? Dit werkte voor ons:

• Snack bij de konbini opeten. Omdat je niet loopt te eten, plannen we korte snackmomentjes bij de konbini, op een bankje of in het park. Een onigiri of banaan gaat er altijd in.
• Stil in de trein met een kleintje. Neem een boekje, stickers of een klein speelgoedje mee voor in de trein. Een huilend kindje wordt je echt niet kwalijk genomen.
• Bestel voor iedereen iets. In veel cafés in Kyoto is één drankje per persoon verplicht, en soms moet je ook voor je kindje eten bestellen. Kies dan een sapje of kindergerecht, of check de regels bij de deur.
• Neem knijpfruitzakjes mee van huis. Die zijn in Japan bijna niet te koop. De paar die we zagen waren niet echt gezond en ook niet biologisch. Daarom kochten wij elke dag een smoothie bij 7-Eleven, zo kreeg Aveiro toch zijn fruit binnen.
• Afvalzakje in de tas. Luiers, verpakkingen en fruitschillen gaan mee tot je een prullenbak vindt. Een paar zakjes voor vieze luiers zijn goud waard.
• Lift in plaats van roltrap. Met een buggy is de lift veiliger en makkelijker. Volg de borden met het liftsymbool, ook al moet je soms even omlopen.
• Schoenen die snel uit kunnen. Voor jezelf en je kind. Bij tempels, ryokan en sommige restaurants scheelt dat veel gedoe.
• Bus in Kyoto met buggy. Stap achterin of in het midden in, klap de buggy in als het druk is en betaal bij het uitstappen voorin. Houd je IC-kaart klaar.
• Rust in je planning. Japan is prikkelrijk. Wij wisselen drukke steden af met rustigere plekken, zoals Nara met kind met de herten bij de shrines en tempels.

Handig: internet onderweg

Je gebruikt in Japan de hele dag je telefoon, voor Google Maps en vertalen. Wij gebruiken een eSIM van Airalo, die je al thuis installeert. Met de code JILL3172 of via mijn Airalo-link krijg je €3 korting bij je eerste aankoop.

Let op: dit is een affiliatelink. Als je via deze link boekt, kan ik een kleine commissie ontvangen. Voor jou kost het niks extra.

Visit Japan Web

Je douane- en immigratiegegevens vul je vooraf gratis in via Visit Japan Web, op de officiële site van Visit Japan Web. Pas op voor betaalde tussenpersonen, die heb je niet nodig. Hoe het invullen en de QR-code precies werken, lees je in onze blog over Visit Japan Web en de QR-code.

Veelgestelde vragen over cultuurverschillen in Japan

Moet je fooi geven in Japan?

Nee, fooi geven is in Japan niet gebruikelijk en kan zelfs ongemakkelijk zijn. Goede service is er gewoon standaard.

Mag je op straat eten in Japan?

Het is niet verboden, maar lopend eten of drinken wordt als onbeleefd gezien. Eet je snack op bij de kraam, de konbini of op een bankje.

Aan welke kant sta je op de roltrap in Japan?

In Tokyo en Kyoto sta je links, in Osaka rechts. Op veel stations wordt tegenwoordig gevraagd om op de roltrap stil te blijven staan.

Is Japan geschikt voor reizen met een peuter?

Ja, absoluut! Japan is veilig, schoon en kindvriendelijk, met overal babyrooms, kids chairs en liften. Wel handig om de regels rond stilte, eten en afval vooraf te kennen.

Meer praktische tips vind je op onze Japan-pagina. Veel reisplezier!

Heb jij nog een gouden tip over de Japanse regels of een vraag? Stuur me dan een berichtje via Instagram, dat vind ik altijd leuk!

Foto bovenaan: G N via Pexels.